Eğitim / Makale

Haber akışı içinde asılsız bir haberi fark edebilir misiniz? Peki çocuklarınız?

Mektup zinciri günleri geride kaldı! O zamanlar, üretilmiş yalanların mağdurları zaman ve belki de biraz para kaybediyorlardı. Eski asılsız haberlere kıyasla, hedef kitlesini manipüle edip farkına bile varmadan bir şey yapmalarını sağlayacak kadar iyi tasarlanmış bu modern kuzenler ise çok daha tehlikeli.

Hepimize olur: Haberler arasında gezinirken bilgisayarınızın ekranında bir haber belirir ve inanamaz bir halde başınızı sallarsınız. Kafanızda "GERÇEKTEN Mİ?" sorusu yankılanır. Çoğu durumda bu skandal haber asılsız çıkar. Bazı asılsız haberler masumdur ve bunları yaratanların tek amaçları sadece insanları şaşırtmaktır. Ancak asılsız haberlerin çoğu bundan çok daha sofistikedir ve özel bir amaç için tasarlanmıştır.

Sonuçlar çok çarpıcı olabilir: Aldığınız ürünler, hangi adaya oy verdiğiniz veya basitçe tercihlerinizin hangi yöne doğru yöneleceği başkasının tercihine kalmış olur. Çocuklarda ise bu, görüş ve inançların asılsız haber pazarlamasının kirli ellerinde şekillenmesi anlamına gelir. Yetişkinler, asılsız bir haberi fark etmek için gerekli bilgilere sahip olabilirken çocuklar okuduklarına inanmaya ve dünya anlayışlarını buna göre ayarlamaya daha eğilimlidir. Daha az deneyimli olmanın yanı sıra çoğu çocuk ve genç, haberleri sosyal ağ yayınlarından alır; bu da doğrulanmamış haberlere büyük oranda maruz kalmalarını sağlar.

İnternette dolaşan asılsız ve sahte haber sorunu o kadar büyüdü ki, Google ve Facebook yanıltıcı haberleri yayınlayanlara karşı çok sert önlemler almaya başladı. Ne yazık ki bu çabaların bir katkısı olsa dahi etkisi kısmi olur ve hemen kendisini göstermez.

Asılsız haberlere kanmamak ve çocuklarınızı bunlara karşı korumak için ne yapabilirsiniz?

Asılsız haberlerin yayılması kavramı, hedef kitlesinin eleştirel düşünme becerisinin eksikliğine dayanıyor. Her şeyden önce, okudukları veya duydukları herhangi bir şeyi doğru olarak kabul etmeden ve hatta yaymadan önce "durup düşünmenin" önemi hakkında çocuklarınızla konuşun. Onların aklını karıştıran veya onları şaşırtan haberleri konuşmak için her zaman yanlarında olduğunuzu bilmelerini sağlayın.

Yanlış bilgiyi tespit etme konusunda daha iyi olabilmeleri için karşılaştığınız her inanılmaz haberin amacını keşfetmeye çalışın, hatta bunu çocuklarınızla bir oyun haline de getirebilirsiniz. Eski bir Roma prensibi olan "Cui bono" yani "kimin yararına?" prensibini uygulayın. Çoğu durumda karşılaşacağınız şey, duygularınızı harekete geçirmeye çalışan bir marka olacaktır: Eğer heyecan verici haberler sizi bir ürün veya hizmeti satın almaya yöneltiyorsa ona karşı son derece şüpheyle yaklaşın. Veya seçimler mi yaklaşıyor? Böyle bir durumda, o inanılmaz haber oyunuzu yönlendirecek şekilde tasarlanmış olabilir…

Ayrıca aşağıdaki gibi bir takım şifre çözücü sorular sorarak asılsız ve yalan haberlerin özüne inebilirsiniz:

  • Bu haberin bir yazarı var mı? Bu kişi veya medya güvenilir mi?
  • Bu haberi başka kaynaklar da veriyor mu?
  • Bu haber akla yatkın mı? Olasılık kapsamının ötesinde mi?
  • Bu haber için kim ödeme yaptı? Tıklarsanız kime ödeme yapılacak?
  • Bu haberden kim fayda veya zarar görür?
  • Haber tam mı? Mesajda önemli olabilecek ne eksik?

Bu makaleyi paylaşın

Çocuk dostu uygulamamızla
çocuklarınızı İnternet'te koruyun.

Benzer makaleler